Co pomaga w psychoterapii?

Badania wskazują, iż bardzo ważnym czynnikiem leczącym w psychoterapii jest relacja terapeutyczna między klientem (klientką) a psychoterapeutą. Jesteśmy istotami relacyjnymi. Podczas dorastania, ważne relacje są kluczowe dla kształtowania się naszej osobowości i przetrwania. Z kolei w wieku dorosłym relacje mocno wpływają na nasze samopoczucie. Relacja terapeutyczna pozwala nam nadrobić ewentualne deficyty z przeszłości i teraźniejszości oraz poczuć ulgę, a z czasem wzmocnić ego.

Relacja psychoterapeutyczna jest konieczna, jednak nie jest jedynym potrzebnym fenomenem w psychoterapii.  Znany polski badacz psychoterapii, Wiesław Czabała, wskazuje  także na inne ważne czynniki w procesie leczenia psychoterapeutycznego.  Są to:

  • możliwość uświadomienia i wyrażenie tłumionych emocji,
  • uwolnienie się od niekontrolowanego charakteru negatywnych emocji,
  • zrozumienie dawnych doświadczeń i deficytów rozwojowych, które zaowocowały trudnościami emocjonalnymi i ich poukładanie,
  • odróżnienie i rozdzielenie przeszłości od bieżących reakcji i zachowań,
  • podejmowanie nowych korygujących doświadczeń.

Wszystkie powyższe czynniki są konieczne, ale zarazem niewystarczające do zmiany i wyleczenia, jeżeli wydarzają się samodzielnie. Dopiero ich optymalna kombinacja i sekwencja w czasie w ramach bezpiecznej relacji umożliwia wyleczenie. Znajduje to potwierdzenie od strony neurofizjologicznej, ponieważ psychoterapia pośrednio reguluje:

  • nadmierną  aktywację lub dezaktywację niektórych ośrodków w mózgu,
  • pracę układu współczulnego i przywspółczulnego i brak równowagi między nimi,
  • rozwój nowych, wcześniej nieobecnych połączeń międzyneuronalnych.

Psychoterapeuci różnych modalności mogą się różnić tym, jakimi metodami osiągają cele terapeutyczne. Ważne jest jednak, aby psychoterapia obejmowała przeżycia emocjonalne. Nie może ograniczać się tylko do intelektualnej rozmowy. Od strony neurobiologicznej oznacza to, że musi poruszać treści przetwarzane przez układ limbiczny, a nie tylko przez korę nową w mózgu.